پیامدهای جاماندن از انقلاب صنعتی چهارم
✅ مدیر عامل شرکت استارتآپی«کارنامه»، درباره عواقب جا ماندن از انقلاب صنعتی چهارم:
🔹ایران باید با نگاه به آینده و همه آنچه در بازارهای دنیا و تحولات فناوری اتفاق میافتد الگوبرداری کند تا بتواند از ترند انقلاب صنعتی نسل چهارم جا نمانده و به آن سمت حرکت کند.
🔹انقلاب صنعتی چهارم تولید و خدمات را از منظر هوشمندی متحول میکند و هوشمندی هم چیزی جز تزریق دانش و علم به صنعت نیست.
🔹سیاستگذار باید در وهله اول تعامل خود با جهان را ترمیم کرده و دست از دخالت در بازارها بردارد تا بتواند الزامات پیوستن به انقلاب صنعتی نسل چهارم را فراهم کند. در غیر این صورت، کشور با هزینه-فرصت عظیمی روبهرو است که نمیتوان حتی با سرمایهگذاری آن را جبران کرد.
🔹در انقلاب صنعتی اول، بشر موفق شد انرژی را در کنترل خود بگیرد؛ یعنی با اختراع ماشینهای بخار، توانست شکل جدیدی از استفاده از انرژی را به کار گیرد و اتکا به انرژی انسان و بقیه جانداران مثل حیوانات را کاهش دهد.
🔹در انقلاب صنعتی دوم تحول در حوزه جابهجایی و حملونقل رخ داد.
🔹انقلاب صنعتی سوم با تحولات دیجیتال شکل گرفت؛ یعنی به وجود آمدن رایانهها و سپس اینترنت و شبکههای دیجیتال، این امکان را فراهم کرد که اطلاعات از مدل کاغذی به داده دیجیتال تبدیل شود.
🔹هر سه انقلاب پیشین متکی به تغییر قدرت انسان یا گسترش قدرت بشر در استفاده از فرصتهای جدید برای رشد اقتصاد بودند و در نهایت انقلاب صنعتی چهارم به intelligence یا همان هوشمندی منجر شد. یعنی هر آن چیزی که با نام هوش بشر شناخته میشد و در قالب مغز آدمها تبلور پیدا میکرد به سطح بالاتری رسید.
🔹در انقلاب صنعتی چهارم همه چیز فراتر از ظرفیت هوش انسانی است و میتوان با استفاده از هوش مصنوعی و سرعت پردازش بالا برای زیرساختهای پردازش، دادههای جدیدی شکل داد.
🔹بیتردید در اثر انقلابی که در حال وقوع است بعضی از صنایع، مشاغل و کسبوکارها توجیه خود را از دست میدهند. این مسئله جهانشمول است و ارتباط صرف به ایران ندارد.
🔹صنایعی از رده خارج میشوند و به جای آنها مشاغل، صنایع و کسبوکارهای جدیدی شکل میگیرند و این یک واقعیت است که نمیتوان آن را انکار کرد.
🔹بخشی از فرآیند رشد تکاملی اقتصاد بشر باعث از بین رفتن بعضی صنایع سنتی میشود و طبیعتاً تنها سازمانهایی میتوانند در فضای جدید باقی بمانند که خود را با این تغییر تطبیق میدهند.
🔹آن دسته از سازمانها و صنایعی که زودتر با این تطبیق اخت شوند، بیشتر و سریعتر با موج رشد و موفقیت همراه هستند و از منافع آن بهره میبرند. آن دسته از سازمانهایی که چنین توانایی را ندارند هم بیشتر با ریسک از بین رفتن مواجه میشوند.
🔹ما باید بدانیم که جهان منتظر ما نمیماند و این ما هستیم که باید همگام با جهان پیش برویم.
زمانی که دیر حرکت میکنیم صندلیهای خالی پیش از ما از سوی دیگران پر میشوند
. این مسئله در زمان وقوع انقلاب صنعتی چهارم هم در سطح فرد، هم در سطح سازمان و هم در سطح کشور صدق میکند. متاسفانه در هر سه سطح در ایران در حال متوقف شدن هستیم.
🔹این روزها بسیاری از کارشناسان و سیاستگذاران میگویند قطر با استفاده از منابع گازی مشترک در این سالها رشد کرده اما ایران نتوانسته از منابع گازی مشترک بهره ببرد و نهایتاً هم دچار کمبود گاز شده است.
🔹ناخرسندم که بگویم ما حتی نمیدانیم شاید تا ۱۰ سال دیگر که امکان بهرهوری از منابع گاز برای ایران به وجود بیاید دیگر نتوانیم با آن منابع اقدام مفیدی به نفع کشور انجام دهیم چراکه احتمالاً موضوعیت سوختهای فسیلی از بین رفته باشند یا قیمت آنها بهشدت کاهش یافته باشد.
🔹بدتر از همه آنکه ممکن است در تکاپوی انقلاب صنعتی چهارم در جهان، چنان دچار عقبافتادگی شده باشیم که دیگر با سرمایهگذاری هم نتوان عقبافتادگی را جبران کرد.
🔹برخی صنایع بدون مشارکت جهانی، قابل توسعه نیستند؛ مثلاً در حوزه زیرساخت، چنانچه تنها به بازارهای داخلی محدود باشیم، نمیتوان زیرساختهای سختافزاری تولید کرد یا نمیتوان برخی کالاها مانند خودرو را تنها به بازار داخلی عرضه کرد زیرا برای اینکه تولید بهصرفه باشد، به بازار جهانی نیاز داریم.
🔹مسئله اصلی این است که سیاستگذار متوجه باشد باید کدام امور را در اولویت اصلاح قرار دهد و از کدام امور گذر کند. تا زمانی که این مسائل حل نشوند، هیچ یک از مشکلات کشور هم رفع نخواهد شد و انقلاب صنعتی چهارم و چالشهای آن تنها در حد حرف باقی میماند.
منبع: تجارت فردا، شماره ۵۷۳
