چه کسی را برای کولر گازی بستاییم؟

چه کسی را برای کولر گازی بستاییم

 فخر نیوز. چه کسی سرما و تهویه ی مطبوع زیر کولرگازی در یک روز گرم تابستان را تجربه نکرده است، اما از چه کسی باید برای این راحتی مطبوع تشکر کرد؟

پاسخ کوتاه به این سوال، ویلیس کریر، مهندس آمریکایی است که نام او با اختراع اولین تهویه مطبوع مدرن گره خورده است.

با این حال، ایده استفاده از آب تبخیر شده – یا مایعات دیگر – برای خنک کردن یک فضای گرم شرجی بسیار قبل از اختراع کریر در سال ۱۹۰۲ است.

❄️کولرگازی در دوران باستان :

اولین سیستم‌های شناخته شده‌ای که از آب برای خنک کردن فضاهای داخلی استفاده می‌کردند توسط مصریان باستان ایجاد شد که با آویزان کردن تشک‌های مرطوب بر روی درب‌ها، دمای خانه‌های خود را کاهش می‌دادند. آب تبخیر شده از تشک های مرطوب دمای هوای داخل خانه را کاهش داد و رطوبت مطبوع را بر هوای خشک کویر غلبه داد.

اندکی پس از آنکه مصریان با تشک های درگاهی خود بر گرما غلبه کردند، رومی ها با استفاده از قنات های معروف خود برای گردش آب شیرین از طریق لوله های داخلی، یک سیستم تهویه مطبوع اولیه ایجاد کردند، روشی که به طور قابل توجهی دمای هوا را در داخل خانه های خفه خود کاهش داد.

❄️آزمایش‌های جالب

 در سال ۱۷۵۸، بنجامین فرانکلین، سیاستمدار و مخترع آمریکایی، همراه با جان هدلی، استاد دانشگاه کمبریج، شروع به آزمایش بر روی اثرات خنک کنندگی برخی مایعات کردند.

در مطالعات قبلی، فرانکلین دریافت که اثرات خنک کنندگی یک مایع به سرعت تبخیر آن بستگی دارد. او و هدلی این یافته را با استفاده از اتر و دمنده برای خنک کردن دماسنج جیوه ای تا ۲۵ درجه زیر صفر گسترش دادند. این آزمایش، فرانکلین را بر آن داشت تا در مجله خود در مورد احتمال یخ زدن تا حد مرگ حتی در یک روز گرم تابستان اظهار نظر کند. این مشاهدات فرانکلین پیش‌گویی او از اختراعات آینده بود. در سال ۱۸۲۰، مخترع بریتانیایی مایکل فارادی نیز در حال آزمایش با خواص تبرید گازها بود که متوجه شد با فشرده سازی و مایع کردن آمونیاک و سپس تبخیر آن، می تواند هوای داخل آزمایشگاه خود را خنک کند.

❄️تهویه مطبوع و کولر گازی مدرن

 چندین دهه پس از کشف آمونیاک توسط فارادی، یک پزشک فلوریدا به نام جان گوری دستگاهی ساخت تا بیماران تب زرد را خنک نگه دارد. دستگاه Gorrie از هوا و آب فشرده برای ایجاد یک سیستم خنک کننده باز استفاده کرد. ثبت اختراع در سال ۱۸۵۱ “ماشین هوای سرد” گوری اولین اختراع ثبت شده ای بود که تبرید مکانیکی را تسهیل می کرد و همچنین اولین اختراعی بود که شبیه یک تهویه مطبوع مدرن بود. البته سال ۱۹۰۲ بود که تاریخ تهویه مطبوع و کولرگازی واقعا شروع به ظهور کرد. در آن سال، مهندس جوانی به نام ویلیس کریر وظیفه ایجاد سیستمی برای تصفیه هوا در شرکت چاپ سنگی و انتشاراتی در بروکلین نیویورک برعهده گرفت.

تا سال ۱۹۰۳، کریر سیستمی از کویل های سرد را طراحی کرد که رطوبت ثابت و مطبوع ۵۵ درصد را در داخل کارخانه را حفظ می کرد. مدت زیادی پس از اختراع دستگاه تهویه مطبوع، یک مهندس آسیاب به نام استوارت کرامر یک دستگاه تهویه مشابه برای اضافه کردن بخار آب به هوای خفه کننده داخل کارخانه های نساجی ایجاد کرد. در حالی که کرامر دومین فردی بود که چنین دستگاهی را توسعه داد، او اولین کسی بود که اصطلاح “تهویه مطبوع یا AC” را برای توصیف هدف اختراع خود ابداع کرد. استفاده از تهویه مطبوع در کارخانه‌ها و آسیاب‌ها در اوایل دهه ۱۹۰۰ ادامه یافت، اما سال ۱۹۱۴ بود که این وسیله مدرن برای اولین بار در یک خانه شخصی نصب شد. در آن سال یک میلیونر به نام چارلز گیتس کریر را استخدام کرد تا در عمارتش یک دستگاه تهویه مطبوع نصب کند. کریر در ادامه یک واحد تهویه مطبوع کارآمدتر را اختراع کرد، دستگاه تبرید گریز از مرکز یا “چیلر”.

اختراع او همزمان با روز یادبود افتتاحیه بزرگ تئاتر Rivoli در میدان تایمز بود و بسیاری از تماشاگران سینما را با اولین نسیم “آرامش بخش خنک” که توسط مدیران تئاتر تبلیغ می‌شد، همراه کرد و بسیار موفقیت آمیز بود. طی پنج سال بعد، کریر واحدهای خنک کننده خود را در ۳۰۰ سالن سینما در سراسر آمریکا نصب کرد.

سال‌های آتی، قبل از اینکه کولرگازی به یک وسیله ثابت در خانه‌های سراسر مردم آمریکا تبدیل شود، مردم در گرمای تابستان به سالن‌های سینمای خنک و راحت هجوم می‌آوردند. در طول دهه بعد، تعداد زیادی از کسب و کارهای تجاری با نصب دستگاه های تهویه مطبوع بزرگ (با استانداردهای مدرن) و سمی (از آمونیاک به عنوان خنک کننده) در فروشگاه های خود استفاده کردند. اضافه شدن تهویه مطبوع باعث شد بهره وری کارمندان در ماه های تابستان افزایش یابد، درست زمانی که کارگران اغلب انرژی خود را به دلیل گرمای شدید از دست می دادند. گسترش کولرگازی به خانه های مردم آمریکا در طول رکود بزرگ و جنگ جهانی دوم متوقف شد، اما در دهه ۱۹۵۰، کسانی که توانایی پرداخت آن را داشتند، هزاران نفر از این امکانات مدرن استفاده کردند.

در حالی که تنها ۱۰ درصد از خانه های آمریکا در سال ۱۹۶۵ دارای واحدهای تهویه مطبوع بودند، این تعداد به آرامی و پیوسته با گذشت دهه ها افزایش یافت. طبق گفته شرکت کریر، تا سال ۲۰۰۷، ۸۶ درصد خانه ها دارای سیستم AC کولر گازی بودند.

امروزه واحدهای تهویه مطبوع به عنوان تجهیزات استاندارد در خانه های ایالات متحده در نظر گرفته می شوند. با این حال، نوع تجهیزات AC در مناطق مختلف متفاوت است.استفاده گسترده از سیستم تهویه مطبوع، تغییر درازمدت در جمعیت ایالات متحده را تسهیل کرد. قبل از ورود کولرگازی خانگی، شهرهای بیابانی و نزدیک حاشیه مناطق گرمسیری مثل فلوریدا رشد بسیار کمی داشتند، زیرا اکثر مردم نمی‌توانستند آب و هوای سخت را تحمل کنند. اما با ظهور کولرگازی در منازل، مردم توانستند پراکنده شوند و به مناطقی که قبلاً از آنها اجتناب می شد، مهاجرت کنند. امروزه، برخی از داغ ترین شهرهای آمریکا ، مانند فینیکس، آریزونا، لاس وگاس، نوادا، دالاس و تگزاس به لطف کولرگازی، همچنان شاهد رشد جمعیت هستند.