همه چیز درباره ماهواره استارلینک
۱. استارلینک چیست؟
استارلینک یک منظومه ماهوارهای اینترنتی است که توسط اسپیسایکس (SpaceX) توسعه یافته است تا اینترنت پهنباند پرسرعت را در سراسر جهان، بهویژه در مناطق دورافتاده و کمبرخوردار، ارائه دهد. این سیستم از ماهوارههای مدار پایین زمین (LEO) برای کاهش تأخیر و بهبود سرعت اتصال استفاده میکند.
۲. استارلینک چگونه کار میکند؟
– شبکه ماهوارهای: استارلینک شامل هزاران ماهواره کوچک است که در ارتفاع حدود ۵۵۰ کیلومتری از سطح زمین در مدار قرار دارند.
– دیش کاربری: کاربران اینترنت را از طریق دیش استارلینک (آنتن) دریافت میکنند که با ماهوارهها ارتباط برقرار میکند.
– ایستگاههای زمینی: دادهها بین ماهوارهها و ایستگاههای زمینی که به شبکههای فیبر نوری متصل هستند، منتقل میشوند.
– لینکهای لیزری: برخی از ماهوارههای جدید از ارتباطات لیزری برای انتقال داده بین ماهوارهها بدون نیاز به ایستگاههای زمینی استفاده میکنند.
۳. مزایای استارلینک
✅ پوشش جهانی: در مناطقی که فیبر نوری و شبکههای مخابراتی در دسترس نیستند، کار میکند.
✅ سرعت بالا: سرعتی بین ۵۰ تا ۲۵۰ مگابیت بر ثانیه برای کاربران عادی و تا ۱ گیگابیت بر ثانیه برای کاربران تجاری ارائه میدهد.
✅ تأخیر کم: تأخیر ۲۰ تا ۴۰ میلیثانیه دارد که بسیار بهتر از اینترنت ماهوارهای سنتی (~۶۰۰ میلیثانیه) است.
✅ نصب آسان: دیش استارلینک بهصورت plug-and-play است و بهطور خودکار با ماهوارهها تنظیم میشود.
۴. محدودیتهای استارلینک
❌ هزینه بالا: فعلا قیمت دیش و روتر حدود ۵۹۹ دلار برای کاربران خانگی است که البته یک مجموعه آپارتمانی بصورت مشترک می توانند استفاده کنند.
❌ حساسیت به آبوهوا: عملکرد آن ممکن است تحت تأثیر باران شدید، برف و موانع فیزیکی قرار گیرد.
❌ مصرف برق بالا: برای کاربرانی که منبع برق قوی ندارند، مناسب نیست.
❌ دسترسی محدود: برخی مناطق به دلیل تقاضای بالا و محدودیت ماهوارهها، لیست انتظار دارند
۵. طرحهای اشتراک استارلینک
– خانگی: ماهانه ۹۰ تا ۱۲۰ دلار برای کاربران عادی.
– سیار (RV): ماهانه ۱۵۰ دلار برای استفاده در خودروهای کاروان و قایقها.
– تجاری: ماهانه ۲۵۰ دلار یا بیشتر با سرعت اولویتبندیشده.
– دریایی/هواپیمایی: طرحهای سفارشی برای کشتیها و هواپیماها.
۶. چه تعداد ماهواره استارلینک وجود دارد؟
تا سال ۲۰۲۵، اسپیسایکس بیش از ۵۵۰۰ ماهواره را به فضا پرتاب کرده است و هدف نهایی ۴۲,۰۰۰ ماهواره است.
۷. استارلینک در کجاها در دسترس است؟
استارلینک در بیش از ۶۰ کشور از جمله آمریکا، کانادا، انگلستان، استرالیا، هند، و بخشهایی از آفریقا و آسیا در دسترس است. پوشش آن با پرتاب ماهوارههای بیشتر گسترش مییابد.
۸. آینده استارلینک
– استارلینک مینی: یک دیش کوچکتر و قابلحمل که در سال ۲۰۲۵ عرضه میشود.
– ماهوارههای استارلینک V3: با کارایی و سرعت بهبودیافته.
– سرویس “مستقیم به موبایل”: روز گذشته برای اولین بار این سرویس با موفقیت قابل دسترسی شد.
✅استارلینک در ایران
دادههای چهارمین گزارش کیفیت اینترنت در ایران که توسط کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک تهران منتشر شده است، نشان میدهد روند استفاده از اینترنت استارلینک در ایران افزایش ۲۰ برابری پیدا کرده و بیش از ۳۰ هزار کاربر یکتای اینترنت ماهوارهای در ایران وجود دارد. پیش از این دادههای گزارش مجله Forbes در آذر ۱۴۰۳، نشان میداد که بیش از ۲۰ هزار کاربر ایرانی استارلینک در ایران وجود دارند و حالا انجمن تجارت الکترونیکی این تعداد را بیش از ۳۰ هزار نفر تخمین زده است. به گزارش Forbes اگرچه قیمت تجهیزات استارلینک حدود ۲۵۰ دلار است، ایرانیها به دلیل تحریم و غیرقانونی بودن خرید و فروش این تجهیزات باید هزینه ۷۰۰ تا ۲۰۰۰ دلاری برای آن پرداخت کنند.
نشریه نیوزویک به بررسی افزایش استفاده از Starlink در ایران پرداخته و آن را قابل توجه می داند و مدعی است که استفاده از آن به معنای این است که مردم ایران دیگر تحت سانسور بیشتر دولتی آنلاین قرار نخواهند گرفت و حتی عموم مردم نگران مجازات احتمالی دسترسی به این خدمات غیرقانونی نیستند.
به گزارش نیوزویک ،یک فهرست جهانی اینترنت که توسط موسسه غیرانتفاعی Freedom House اداره میشود، ایران را از نظر دسترسی به اینترنت با هفت مانع برای دسترسی، چهار محدودیت در محتوا و یک مورد نقض حقوق کاربران در رتبهی «غیرآزاد» قرار داده است.ایلان ماسک خدمات استارلینک را در ایران پس از لغو برخی محدودیتهای صادراتی خدمات اینترنتی به ایران توسط ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ فعال کرد.
نیوزویک در ادامه به واکنش مقامات ایران به استار لینک پرداخته است.
وی از قول پویا پیرحسینلو ، رئیس کمیته اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک تهران در خصوص استفاده از استارلینک در ایران می گوید : بیش از ۳۰ هزار کاربر منحصر به فرد از اینترنت ماهواره ای استفاده می کنند که نشان می دهد تعداد کل کاربران اینترنت ماهواره ای بیش از ۱۰۰ هزار نفر است.
وی از عدم استقبال مسئولان کشور از این اینترنت ماهواره ای می گوید و در ادامه از قول یک مقام مسئول بیان می کند:
«استفاده از استارلینک گرانترین روش دسترسی به اینترنت است که اقتصاد ارتباطات را مختل میکند، صدها میلیون دلار ارز خارجی را از کشور خارج میکند و امید به بهبود خدمات اینترنتی داخلی را کاهش میدهد.»
نیوزویک به تهدید ایلان ماسک توسط مقامات دولت قبل اشاره می کند و از قول امیرمحمدزاده لاجوردی، معاون اسبق فناوری اطلاعات و ارتباطات وزیر ارتباطات می گوید : «اسپیس ایکس باید مقررات جمهوری اسلامی ایران را رعایت کند، در غیر این صورت کشور ما می تواند پوشش آن را مختل کند».
از سویی این نشریه به نقل قولی از نایس نت اشاره می کند، گروهی که برای دسترسی استارلینک در ایران تلاش می کند، و می نویسد: به زودی تعداد کاربران به میلیون ها نفر خواهد رسید و حاکمیت اینترنت به طور کامل از دست دولت خارج خواهد شد.
در ادامه این مقاله نیوزویک به آینده استارلینک در ایران پرداخته و می افزاید:
«دولت ایران ممکن است تلاش کند محدودیتهای بیشتری برای دسترسی به اینترنت اعمال کند و استفاده از Starlink را به دلیل افزایش کاربران محدود کند». اما این کار تا چه اندازه قابلیت اجرا دارد؟طبق گفته کارشناسان، حدود ۳۲ نفر میتوانند در شعاع ۵۰ متری از اینترنت وایفای استارلینک استفاده کنند و عدم امکان شناسایی این تجهیزات و دریافت آن در موبایل حاکمیت را با چالشی اساسی مواجه خواهد کرد.
