خاویار، تخم ماهیان خاویاری و از گران‌ترین خوراکی‌های جهان است. دریای مازندران به عنوان بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری در جهان، بیش از ۹۰ درصد خاویار جهان را تأمین می‌کند.
دریای مازندران به تنهایی ۹۳ درصد از ذخیره خاویار و ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده‌است. همچنین ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در این دریا زندگی می‌کنند که به ترتیب کیفیت عبارت‌اند از «فیل‌ماهی»، «قره‌برون یا تاس‌ماهی ایرانی»، «ماهی خاویاری گلد (چالباش) یا تاس‌ماهی روسی»، «ماهی شیپ» و «ماهی اوزون‌برون».
خاویار ایرانی یکی از محصولات خاص و ارزشمندی است که در بازار صادراتی بسیار پرطرفدار می باشد. لیست قیمت خاویار ایرانی (عمده و خرده فروشی) سال ۱۴۰۳ در بازار فروش داخلی بین ۲۵ تا ۴۵ میلیون است. قیمت خاویار بستگی به نوع و کیفیت خاویار دارد.
🔹انواع خاویار ایرانی
ایران با داشتن منابع بسیار به عنوان یکی از بزرگ ترین تولید کننده و عرضه کنندگان انواع خاویار ایرانی است. انواع خاویار ایرانی از کیفیت بالا و طعمی بی نظیر برخوردار است چهار رقم خاویار اصلی خاویار تولیدی در ایران شامل موارد زیر اند:
خاویار بلوگا بهترین کیفیت
خاویار سوروگا از اوزون برون
خاویار استرا
خاویار بری
کشور ایران در کنار روسیه دو کشوری هستند که بهترین خاویار های جهان را تولید و عرضه می کنند. خاویار ایرانی به دلیل کیفیت فوق العاده و طعم لذیذی که دارد در بین طرفداران جهانی خاویار بسیار پر طرفدار است. خاویار ایران به ۲۹ کشور صادر می شود.
قیمت خاویار ایران نسبت به نوع خاویار و نوع بسته بندی آن متفاوت است. قیمت خاویار ها را بر اساس رنگ و سایز دانه های آنها مشخص می کنند و به همین دلیل قیمت مشخصی را نمی توان برای آن بیان کردوت است.
قیمت خاویار های ۵۰ گرمی در بازار بین ۱ میلیون و چهارصد تا ۲ میلیون و سیصد هزار تومان است.
خاویار طلایی پرطرفدار ترین خاویار در جهان است. خاویار طلایی همان خاویار بلوگاست اما در رنگ روشن. البته خاویار طلایی می تواند از نوع خاویار استرا نیز باشد که بسیار ارزشمند و پرمشتری می باشد.
صید و بهره‌برداری
برای استحصال خاویار از یک ماهی به زمانی معادل ۱۲ تا ۱۵ و گاه ۱۶ سال نیاز هست. سابق بر این ماهیان خاویاری را با چکشی لاستیکی بیهوش می‌کردند تا از ضربات دم وی در امان باشند و سپس نسبت به تخلیه خاویار آن اقدام می‌کردند و گوشت آن را نیز راهی بازار می‌نمودند. امروزه با استفاده از روش سزارین تخم‌ها را از شکم ماهی خارج می‌کنند و مقداری از آن را برای بارآوری مجدد، در شکم ماهی باقی می‌گذارند، سپس ماهی را به مدت ۳ ماه در استخرهای مخصوصی، قرنطینه نگاه می‌دارند و پس از این مدت وی را نشانه‌گذاری کرده و به دریا بازمی‌گردانند. تقریباً تا ۶ بار برای هر ماهی می‌توانند این کار را انجام دهند.
در ایران کرانه‌های غربی دریای مازندران به ویژه سواحل بندر انزلی (از غازیان تا کپورچال) مهم‌ترین محل صید ماهیان خاویاری است که به تنهایی نیمی از خاویار ایران در آنجا استحصال می‌شود. در حال حاضر، بیش از ۹۰ مزرعه پرورش ماهیان خاویاری در کشور وجود دارد که حدود ۵۰ درصد آنها در استان‌های مازندران، گیلان (شهرستان تالش با تولید سالانه دوهزار و ۵۰۰ کیلوگرم خاویار پرورشی رتبه نخست تولید خاویار در گیلان را دارد) و گلستان قرار دارند و مابقی نیز در بقیه استان‌ها مانند هرمزگان، فارس، قم، خوزستان و… پراکنده شده‌اند.
🔹صادرات و قیمت خاویار:
در سه ماهه ابتدایی امسال مقدار ۱۳۵۳ کیلوگرم خاویار صادر شد که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از نظر وزنی ۸۲ درصد و از لحاظ ارزشی ۴۱ درصد رشد داشته است که قیمت هر کیلو خاویار ایران حداقل ۵۰۰۰ دلار است.
متاسفانه بخاطر اینکه یک قوطی چند گرمی خاویار ۲ میلیون قیمت دارد، مردم کشور از این ماده غذایی مفید محروم هستند.
منابع: سایت caviar و Wikipedia
