ابومحمد الجولانی، شورشی اسلامگرا که حمله به رژیم اسد را رهبری می کند، کیست؟
این مرد سوری ۴۲ ساله زمانی شخصیتی پنهانی و در سایه بود که یکی از شاخه های القاعده را رهبری می کرد و اکنون در کانون توجه قرار گرفته است.
🔸واشنگتن پست
#میز_ترجمه_فخر_نیوز
فخر نیوز. در بحبوحه حمله شورشیان که رژیم سوریه را حیرت زده کرد و منجر به تلفات گسترده ای شد، مرد ۴۲ ساله ای قرار دارد که رهبری حملات را برعهده دارد و اکنون در یک تصمیم راهبردی غافلگیرکننده، از نام واقعی خود استفاده کرد.
گروه شبهنظامی اسلامگرای هیات تحریر الشام (HTS) در پیامی رسمی روز پنجشنبه پس از ورود جنگجویانش به حماه، پیامی را به اشتراک گذاشت که با امضای احمد الشراع دیده می شود: نام شناسنامه ای یک رهبر شورشی که بیشتر با نام ابو محمد الجولانی معروف بود.
این حرکت نشان دهنده یک تحول گسترده تر برای جولانی است. جولانی که زمانی چهرهای در سایه بود و به ندرت چهرهاش را نشان میداد، قبل از اینکه فرمانده یکی از شاخههای القاعده در جنگ داخلی خشن و چندجانبه در سوریه شود، در یکی از زندانهای آمریکا در عراق دوران محکومیت خود را سپری کرد. حتی در حال حاضر، برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری او شود، ۱۰ میلیون دلار جایزه در نظر گرفته شده است.
اما در هفتههای اخیر، جولانی به چهره مردمی موفقیتترین رهبر شورشیان سوریه در سالهای اخیر تبدیل شده است، فردی که با حمله خیرهکننده دومین شهر بزرگ سوریه، حلب، را از نیروهای وفادار به بشار اسد گرفت.
آرون زلین، از موسسه واشنگتن، گفت که جولانی با استفاده از نام واقعی خود، امیدوار است که نشان دهد “او فقط یک مرد معمولی است.” او ممکن است هر چیزی باشد، اما فردی عادی است.
چارلز لیستر، یکی از همکاران ارشد موسسه خاورمیانه، گفت: جولانی جوانی بسیار باهوش و جاه طلب است. او همچنین در گذشته در پاکسازی رقبا و رفع تهدیدات احتمالی آینده خود بی رحم و قسی القلب بوده است.
لیستر گفت: «اشتباه نکنید، او میخواهد به عنوان خود پادشاه دیده شود.
🔻جولانی از کجا آمد؟
احمد الشراع در سال ۱۹۸۲ در سوریه به دنیا آمد. او بعدها به جولانی معروف شد.
او گفته است که زندگی اولیه اش بر اثر درگیری ها شکل گرفت و خانواده اش مجبور به ترک خانه خود در بلندی های جولان در طول جنگ ۱۹۶۷ شدند. نام مستعار بعدی او اشاره ای به خانه از دست رفته خانواده اش بود.
جولانی در مصاحبه ای در سال ۲۰۲۱ با PBS “Frontline” توضیح داد که در دمشق بزرگ شده و در خواربار فروشی پدرش کار می کرد. اما پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و متعاقب آن جنگ به رهبری ایالات متحده علیه تروریسم، او به بغداد سفر کرد تا در برابر تهاجم ایالات متحده در آنجا بجنگد.
در آنجا او به القاعده عراق (AQI)، گروه وابسته به القاعده که با نیروهای آمریکایی در آن کشور میجنگید، پیوست.
در حدود سال ۲۰۰۵، زمانی که تقریباً ۲۳ سال داشت، در موصل دستگیر شد و سال ها را در زندانی که توسط ایالات متحده در کمپ بوکا اداره می شد، گذراند.
🔻چگونه او درگیر جنگ داخلی سوریه شد؟
زمانی که جولانی پس از پنج سال از زندان آمریکایی ها آزاد شد، القاعده در زمان ابوبکر البغدادی به دولت اسلامی در عراق تغییر نام داد، که بعدها به دلیل اقدامات وحشیانه خود برای ایجاد خلافت در سوریه و عراق بدنام شد.
اگرچه آنها خیلی زود به دشمنان سرسخت تبدیل شدند، اما در آن مقطع، بغدادی و جولانی متحد بودند. رهبر دولت اسلامی همکار جوانتر خود را در سال ۲۰۱۱ به عنوان نماینده خود به سوریه بازگرداند، درست زمانی که دولت اسد شروع به سرکوب اعتراضات انقلابی کرد.
با شروع جنگ داخلی سوریه، جولانی جبهه النصره را به عنوان یکی از شاخه های وابسته به القاعده تشکیل داد. این گروه به زودی یکی از مهمترین جناحهای ارتش آزاد سوریه بر ضد دولت بود که برخی از تحلیلگران آنها را جنگجویان خشن تری نسبت به متحدان کمتر مذهبیشان توصیف میکردند.
جبهه النصره در اواخر سال ۲۰۱۲ توسط ایالات متحده به عنوان یک سازمان تروریستی معرفی شد. یک سال بعد، جولانی اولین مصاحبه تلویزیونی خود را انجام داد و به الجزیره گفت که می خواهد سوریه را تحت قوانین سختگیرانه اسلامی قرار دهد.
جولانی در حالی که از نمایش چهره خود در مقابل دوربین امتناع کرد ، گفت:
«نبرد تقریباً تمام شده است» .
🔻چرا گروه او از القاعده جدا شد؟
جبهه النصره با مشکلات دیگر گروههای اسلامگرا در سوریه مواجه بود.
پیش از این در سال ۲۰۱۳، بغدادی اعلام کرده بود که جبهه النصره باید بخشی از گروه داعش در حال گسترش خودش شود که در حال بسط به سوریه بود. جولانی این دستور را رد کرد، اگرچه بسیاری از مبارزان او فرار کردند.
القاعده به زودی از دولت اسلامی جدا شد و جبهه النصره را در درگیری مستقیم با گروه بغدادی قرار داد. علیرغم تفسیر سختگیرانه ای که از اسلام و خشونت علیه غیرنظامیان داشت، دولت اسلامی توانست به سرعت رشد کند و قبل از شکست توسط ائتلاف بین المللی به رهبری ایالات متحده، یک شبه دولتی را در مناطق وسیعی از سوریه و عراق ایجاد کرد. بغدادی در سال ۲۰۱۹ در جریان حمله آمریکا خودکشی کرد.
انشعابات بزرگ دیگری نیز وجود داشت. جولانی در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد که جبهه النصره نام خود را به جبهه فتح الشام تغییر خواهد داد و گفت که دیگر مدیون القاعده نیست.
جولانی در بیانیه ویدئویی که با الجزیره به اشتراک گذاشته شد، چهره خود را نشان داد. او گفت که این انشعاب به این دلیل ایجاد شده است که او نمیخواهد «بهانهای» به ایالات متحده و روسیه برای انجام حملات هوایی علیه جنبش گستردهتر شورشیان بدهد.
هیئت تحریر الشام بعداً از ادغام جبهه فتح الشام و سایر گروه ها در سال ۲۰۱۶ تشکیل شد.
جاشوا لندیس، کارشناس سوریه در دانشگاه اوکلاهاما، گفت: «او از شکستهایش در جنگ داخلی سوریه درسهای زیادی آموخته است.
🔻او از زمان فروپاشی دولت اسلامی چه اقداماتی کرده است؟
در سالهای پس از فروپاشی دولت اسلامی، خطوط نبرد در سوریه تا حد زیادی ثابت مانده است. در همان زمان جولانی به آرامی نحوه اقدامات خود را تغییر می داد.
جولانی در مصاحبه خود با «فرانت لاین» گفت که بغدادی وحشی «صلاحیت تجزیه و تحلیل موقعیتها» را ندارد و گروهی که اکنون به عنوان HTS شناخته میشود، تنها از بمبگذاریهای انتحاری استفاده کرده است، زیرا سلاحهای بهتری نداشتند.
زلین گفت، حدود دو سال پیش، جولانی لباسهای خود را از لباسهای شورشی اسلامگرا که قبلاً پوشیده بود، به لباسهای نظامی سبز استانداردتر تغییر داد. به نظر می رسید که او درگیری های خارج از خاورمیانه را تماشا می کرد.
زلین اشاره ای به رئیس جمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی کرد که از زمان تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲، لباس نظامی ساده بر تن کرده است.
لندیس گفت که جولانی HTS را به یک “ارتش به ظاهر حرفه ای” بازسازی کرده بود. تجهیزات سربازان او بهتر از ارتش سوریه است. آنها واکی تاکی، عینک دید در شب و یونیفرم های زیبا دارند که کیفیت بسیار بالاتری نسبت به ارتش سوریه دارند.»
همچنین کنترل شمال غرب سوریه از جمله شهر ادلب را حفظ کرده است و تبدیل به دولت واقعی برای ۴٫۵ میلیون نفر شده است و به دنبال مشارکت با گروههای دیگر، از جمله مسیحیان و اعضای جامعه دروزی، و همکاری با سازمان ملل و ایجاد خطوط ارتباطی با دولتهای غربی بوده است.
لیستر گفت: «در حالی که برای سر او ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین شده است ، او در چهار سال گذشته به طور علنی در سراسر شمال غرب سوریه ظاهر شده است و یک بار هم هدف حمله آمریکا قرار نگرفته است. اگر او در اولویت بود، قطعاً تا به حال مرده بود.»
🔻جولانی چه نوع سوریه ای را در نظر می گیرد؟
تحلیلگران جولانی را عملگرا اما فرصتطلب توصیف میکنند که میخواهد با تغییر شرایط، تاکتیک خود را تغییر دهد ، از جمله بهرهگیری او از لحظهای که متحدان اسد یعنی حزبالله، ایران و روسیه همگی به خاطر درگیریهای دیگر از سوریه منحرف شدهاند.
زلین که کتابی درباره HTS نوشته و سال گذشته منتشر شد، گفت: «او با استفاده از فرصت، در لحظه مناسب بسیار خوب عمل کرده است.
این عمل گرایی به سبک حکومت او نیز تسری پیدا می کند. در حالی که HTS یک سازمان اسلامگرا باقی مانده است، اما تاکنون به وعده های خود مبنی بر تساهل مذهبی در مناطقی از سوریه که تحت کنترل خود است، عمل کرده است. در استان ادلب، این کشور عملاً دولتی تک حزبی را اداره می کند و امور غیرنظامی را تحت آنچه «دولت نجات» می نامد، اداره می کند.
ایمن جواد التمیمی، یک محقق مستقل درباره سوریه گفت: «این نظام حاکم او دموکراتیک نیست» و مبتنی بر تفسیری دقیق از اسلام است، اما خود HTS به «چیزی مانند طرح های امارت اسلامی القاعده یا خلافت دولت اسلامی متصور نیست.
دارین خلیفه، مشاور ارشد گروه بینالمللی بحران، این هفته در X نوشت که جولانی در حال بررسی انحلال HTS است تا «امکان ادغام کامل ساختارهای غیرنظامی و نظامی در مؤسسات جدیدی که کل جامعه سوریه را نمایندگی میکند، فراهم کند».
اکثر تحلیلگران موافقند که نشانه های اولیه حلب در خصوص وعده ها، نسبتا مثبت است و برای مثال هیچ نشانه ای از فشار بر اقلیت مسیحی شهر وجود ندارد. اما نگرانیهایی وجود دارد که کادر رهبری جولانی با درگیریهای درونی مواجه شود، بهویژه که به نظر میرسد با یک فرد مرتبط است.
زلین گفت، جولانی « در نقش شدید الگوی یک رهبر کاریزماتیک است». اگر او به هر دلیلی کشته یا ترور شود، جنبش چگونه پیش خواهد رفت؟»





