خالکوبی درباره ما چه می گوید؟

اختصاصی فخر نیوز

 

رازهایی که احتمالا خالکوبی درباره شما فاش می کند

آیا افرادی که خالکوبی می کنند ویژگی های شخصیتی متفاوتی از خود نشان می دهند؟

۱. تاریخچه خالکوبی:

سابقه زمانى خالكوبى بسيار طولانى و گستره مكانى آن دامنه دار است؛ چنان كه شواهدى از تداول آن در شرق دور، ايران، عراق، مصر و سرزمينهاى ديگر در دست است. حتى شواهدی پيشينه خالكوبى را در برخى مناطق، به دوره پيش از تاريخ می رسانند . كاركردهای اصلی خالكوبى، جنبه آرايشى و زیبایی، پزشكى و جنبه تعويذى آن بوده است.

در سال ۲۰۱۸ قدیمی‌ترین تاتوهای فیگوراتیو در جهان بر روی بدن دو مومیایی از مصر کشف شد که قدمت آنها به بیش از ۳۰۰۰ سال ماقبل میلاد بر می‌گردد.

خال‌کوبی در ایران به ادوار بسیار قدیم تاریخی بازمی‌گردد. تندیسه‌هایی در پازیریک و لرستان از دورهٔ هخامنشیان یافت شده‌است که نشان خال‌کوبی بر بدنشان بوده‌است. مولوی در مثنوی معنوی، در ضمن داستان پهلوانِ قزوینی (شیر بی یال و دُم) به عمل خال‌کوبی با عنوان کبودی زدن اشاره می‌کند.مردِ كبودى زن خواست تا نقش شيرى بى سر و دم و اشكم بر تن او كبودى زند و درواقع از خالكوبى دست كشد تا وى از درد گزش سوزنها رهايى يابد. به همين دليل خالكوبان در حين عمل، اشعار و حكايات عاشقانه، از جمله افسانه هايى در باب عشق فزاينده مردان به دخترانِ خالكوبيده میخواندند تا با سرگرم كردن مشترى كار خويش را با خونسردى و به آرامى پيش برند.

 عوام خالكوبى را در دفع چشم زخم و حسادت حاسدان و در دور نگه داشتن برخى شرها و حتى مرگ و مير از كودكان و نيز در زبان بازكردن آنان مؤثر میدانستند و معتقد بودند كه در دفع خونهاى فاسد و التيام برخى بيماريها از جمله امراض مفصلى، سردرد، خونريزى بينى و حتى درمان نازايى نافع است.

۲. روش خالکوبی در قدیم و مواد مورد استفاده:

ابتدا کبودی زن، با مداد يا چوب كبريت مستعمل يا با پرهاى دراز آغشته به مركّب، نقش خود را ترسيم می كرد. آنگاه ضربه هاى پياپى و آرامى بر انتهاى سوزن يا سوزنهاى متصل به هم وارد می آورد تا وقتیكه از جاى نوك سوزنها خون بيرون بزند. سپس دود سياهِ برگرفته از احتراق چوب يا روغن را كه با شير زن درآميخته بود يا رنگريزه هاى كبود يا نيلى را بر محل سوراخ هاى ايجاد شده می ماليد. بعد از حدود يك هفته و پيش از التيام زخم پوست، معجون برگ چغندر سفيد و شبدر كوبيده را بر آن محل می ماليدند تا رنگ كبود يا مايل به سبز پديدار گردد.

۳. تنوع نقش ها و طرح ها و موضعِ خالكوبى و نيز معانى رمزى برخى نقش ها

زنان قبايل اردنى و شمال عربستان گنجينه اى از الگوها و طرح ها را تا همين دهه هاى اخير در اختيار داشته اند . تنوع اين نقشها در جنوب عراق نيز بسيار چشمگير و شامل طرح هايى از انواع گوناگون پرندگان و حيوانات و گلها و شمشيرها و خنجرها بوده است . اما در نواحى كُردنشين، زنان نقش ستاره يا هلال را بر پيشانى و بين ابروان خالكوبى می كردند.

در ميان عشيرههاى عرب عراق يكى از رايجترين نقوش، خالكوبىِ نقطه ها يا خطها يا اشكال هندسى بر پوست چانه بوده است. در نقش بستن اين اشكال از خط و خطوط يكپاره يا از كنار هم نهادن چندين نقطه استفاده مى شد. در شكلِ ساده تر اين نقشها، معمولا خطى مستقيم از زيرلب پايين تا انتهاى چانه و گاه حتى تا سينه ترسيم می شد و گاه نيز به موازات و در دو سوى اين خط، دو نقطه يا بيشتر با فواصل مساوى نقش میزدند و گاه نيز شكل مثلث يا دايره را خالكوبى می کردند.

عموم زنان مچ پا، دست و ميان دو ابرو و كنج لب و زيرچانه و روى گونه را خال می كوبيدند و زنان بدكاره نيز معمولا پشت دست و روى ساعد را خالكوبى میكردند. اما در ميان مردان تهران، خالكوبى عمدتاً از نشانه هاى باجگيران و جوانان بى بند و بار بوده است. اينان گاه شكل و اسم پهلوانان شاهنامه يا نام هاى دوستان و معشوقه خود را خالكوبى می کردند .

جاى خالكوبى مردان عموماً بازوانشان بوده است. براى نمونه، بنابر گزارش اوبن ، در حدود صد سال پيش پيروان طريقت خاكساريه، بنابر يك سنّت مداوم فرقه اى، خالى بر بازوان خويش داشتند. در نواحى عشايرنشين ايران، مردان عموماً بر بازوان خويش نقش حيواناتى چون غزال و نيز كژدم كه آن را نشان نيرو و دافع چشم زخم می دانستند، خالكوبى میكردند. اما زنان، به ويژه در ميان عشاير بختيارى و بويراحمدى، سه ستاره در چانه و يك خال در وسط پيشانى و چند خال در پشت دست نقش مى زدند.

اعضاى يك عشيره يا قبيله از طريق همين خالكوبي ها از خطر درآميخته شدن با ساير گروههاى مشابه بركنار می ماندند و اين حق براى رئيس يك عشيره ايجاد میشد كه خواستار بازگرداندن اسيران يا ربودگان يا گمشدگان عشيره خود گردد. امروزه در پزشكى قانونى، مطالعه نقشهاى خالكوبى نيز يكى از راههاى شناخت هويت اجساد ناشناس به حساب می آيد.

در اواخر قرن ۱۹ ماشین تتو بر مبنای دستگاه چاپ توماس ادیسون اختراع شد. این دستگاه در سال ۱۸۷۵ ساخته شد و از آن زمان تابه‌حال تغییر چندانی نکرده است. هنوز می‌تواند پوست را بین ۵۰ تا ۳۰۰۰ بار در دقیقه سوراخ کند.

در روش جدید خالکوبی با دستگاه توسط دو نوع عمده از ماشین‌های خالکوبی انجام می‌شود، دستگاه‌های آهنربایی که به مگنت یا گان هم مشهورند و دستگاه‌های روتاری که درون خود موتور کوچکی دارند. سازوکار هر دو دستگاه در نهایت باعث حرکت رفت و برگشتی سوزن می‌شود.

۴.  تتو در جهان امروز

بر اساس نظرسنجی هریس در سال ۲۰۱۵، تقریباً از هر سه آمریکایی یک نفر (۲۹ درصد) خالکوبی دارد و اکثر افرادی که خالکوبی می کنند بیش از یک خالکوبی دارند. وقتی کاپیتان کوک در سال ۱۷۶۹ از اقیانوس آرام بازگشت، خالکوبی را به غرب معرفی کرد. برخی از ملوانانی که او را در این سفر همراهی می‌کردند، تحت تأثیر خالکوبی‌های زنان بومی، برای خود خالکوبی‌ انجام دادند. پس از اینکه کوک و همراهانش برگشتند، خالکوبی ها به نماد بی باکی و‌جسارت در میان دریانوردان تبدیل شدند و متعاقباً به بقیه افراد گسترش یافت. مردم از همه اقشار، از جنایتکاران گرفته تا اشراف اروپایی، شروع به استفاده از این شکل از تزئینات بدن کردند، و الان هم تقریباً به جریان اصلی هنر بدن تبدیل شده است.

با توجه به محبوبیت روزافزون خالکوبی، دانشمندان علوم اجتماعی توجه زیادی به آن دارند . برخی از تلاش‌های تحقیقاتی بر انگیزه‌های چرایی دریافت آن‌ها توسط افراد متمرکز شده‌اند، در حالی که برخی دیگر از تحقیقات به نحوه نگاه و درک خال کوبی ها توسط دیگران توجه کرده‌اند.

یکی از حوزه‌های تحقیقات در حال رشد این است که آیا افرادی که تصمیم به انجام خالکوبی می گیرند، عوامل شخصیتی متفاوتی نسبت به همتایان بدون خالکوبی خود دارند یا خیر.

در مطالعه‌ای که توسط  دانشگاه آنگلیا راسکین انجام شد(و تحقیقات بعدی بیشتر) محققان افراد خالکوبی شده و بدون خالکوبی را برای تکمیل پرسش‌نامه‌های شخصیتی مختلف انتخاب کردند. آنها دریافتند که از میان تعداد بی‌شماری از عوامل شخصیتی مورد بررسی، افراد خالکوبی شده دارای ویژگی های متفاوت قابل توجهی هستند. با توجه به این نتایج، خالکوبی های در مورد شما چنین چیزهایی را می گویند:

🔳 برون گرایی

افراد برون گرا از فعالیت های اجتماعی انرژی می گیرند. در معیارهای شخصیتی، برونگراها بیشتر مواردی مانند «من فردی پرحرف هستم» و «من فردی پر انرژی هستم» را تأیید می‌کنند. آنها بیشتر اجتماعی، سرگرم کننده، مهربان، دوستانه و پرحرف هستند.

🔳واقعیت خیال و تصورات را به روی پوست می آورد

برای برخی افراد، خالکوبی راهی برای زنده کردن خیالات آنهاست. در ذهن این افراد، خالکوبی آنها تجسمی فیزیکی از عمیق ترین خواسته های آنهاست و به نوعی باعث می شود که فرد احساس ارتباط بیشتر و نزدیکتری با تخیل خود کند.

این مسأله می تواند به عنوان یک امر مثبت یا منفی، نگریسته شود. از یک طرف خوب است که راهی برای ابراز وجود پیدا کرده است  و از سوی دیگر، ممکن است به عنوان نوعی فرار تلقی گردد.

🔳 بیانیه ای برای جهان

برای برخی افراد، خالکوبی راهی برای بیان یک پیام به جهان است. آنها از بدن خود به عنوان بوم نقاشی برای انتقال باورهای خود استفاده می کنند و می خواهند همه آن را بدانند. یک زن خالکوبی دارد که روی آن نوشته شده است: «نه به جنگ». این راه او برای انتقال باورهای صلح طلبانه اش به جهان است.

🔳ریسک پذیری و هیجان جویی

یکی از رایج‌ترین توضیحات روان‌شناختی برای خالکوبی این است که آن‌ها نوعی رفتار ریسک‌پذیر هستند. این نظریه نشان می‌دهد که افرادی که خالکوبی می‌کنند، به احتمال زیاد هیجان‌خواه و به دنبال تجربه های نو هستند.

افرادی که به دنبال تجربه هستند، ترجیح می دهند ماجراجویی هایی را از طریق ذهن و حواس، سبک زندگی ناسازگار، و تجربه های بدیع کم خطر داشته باشند.

وقتی به درد ناشی از خالکوبی فکر می کنید، بخشی از دلیلی است که برخی افراد آن را بسیار جذاب می دانند. خالکوبی ها دائمی هستند، بنابراین سطح مشخصی از بازگشت ناپذیری در انجام آن وجود دارد‌ و‌ این عمل را نوعی ریسک بالا قرار می دهد.

🔳خودبیانگری و هویت

یکی دیگر از توضیحات رایج برای خالکوبی این است که آنها نوعی ابراز وجود هستند . این نظریه نشان می دهد که مردم از خالکوبی برای انتقال هویت خود به جهان استفاده می کنند. به عبارت دیگر، آنها از بدن خود به عنوان بوم نقاشی برای بیان اینکه چه کسی هستند و به چه چیزی اعتقاد دارند، استفاده می کنند.

این نظریه با این واقعیت همراه می شود که مردم اغلب خالکوبی هایی را انجام می دهند که نشان دهنده علایق یا عقاید آنهاست. به عنوان مثال، شخصی که به موسیقی پانک راک مشغول است،  ممکن است جمجمه و استخوان های متقاطع را خالکوبی کند. یک فرد علاقه مند به طبیعت ممکن است خالکوبی یک درخت را انجام دهد.

🔳منحصر به فرد بودن و فردیت

یکی دیگر از توضیحات رایج برای خالکوبی این است که آنها راهی برای متمایز شدن از بقیه افراد هستند. این نظریه نشان می دهد که افراد از خالکوبی برای بیان منحصر به فرد بودن و فردیت خود استفاده می کنند. به عبارت دیگر از بدن خود به عنوان بوم نقاشی برای بیان سبک شخصی خود استفاده می کنند. شخصی ممکن است لوگوی گروه مورد علاقه خود را خالکوبی کند یا طرح منحصر به فردی که هیچ کس دیگری آن را ندارد. این بدان معنی است که خالکوبی آنها بازتابی از سبک فردی شده آنها است.

 هرچه نیاز یک فرد به تک بودن بیشتر باشد، بیشتر می‌خواهد با دیگران متفاوت باشد. نویسندگان این مطالعه خاطرنشان می‌کنند که این یافته – که افراد خالکوبی شده نیاز شدیدتری به منحصر به فرد بودن دارند – مطابق با تحقیقات قبلی است و نشان می‌دهد که خالکوبی حالتی برای بیان خود یاساخت هویت است . این مسأله ممکن است به ویژه در جوامعی که بدن «کالایی شده» است، صادق باشد، و بنابراین خالکوبی ممکن است راهی برای ارائه یا انتقال تفاوت‌ها و/یا منحصر به فرد بودن وی باشد.

🔳پایان سخن

برای برخی از مردم، خالکوبی راهی برای نشان دادن این است که به آنچه هستند افتخار می کنند. به عنوان مثال، افرادی که دوران سختی را در زندگی خود پشت سر گذاشته اند، اغلب خالکوبی می کنند تا نشان دهند که بازمانده  آن دوران سخت هستند. علاوه بر این، افرادی که بر اعتیاد یا سایر چالش ها غلبه کرده اند، اغلب خالکوبی می کنند تا قدرت و انعطاف پذیری آنها را یادآوری کنند.

 

منابع:

◽دایره المعارف برزگ اسلامی

◽ Psychology Today