این روزها تصویر خالی سدها در تلویزیون و رسانه ها به کرات دیده می شود و در راستای تبلیغات فرهنگ صرفه جویی، انواع و اقسام بنرها و تبلیغات و فیلم های کوتاه آموزشی برای مصرف بهینه آب هنگام مسواک و وضو و زمان کمتردوش گرفتن در و دیوار شهر و گوش فلک را پر کرده است و مثل همیشه کمبود آب مثل سایر قضایا متوجه مردم است.
اما واقعیت چیست؟ طبق آمار بین ۸۰ تا ۹۰ درصد آب همان اول توسط بخش کشاورزی مصرف می شود. کشاورزان نیاز به آموزش و تجهیزات مدرن آبیاری دارند که از عهده هزینه های آن بر نمی آیند. برای جایگزینی محصولات آب بر نیز دولت باید از آنها حمایت کند. ۶ درصد آب در بخش صنعت مصرف می شود و سهم بخش خانگی حداقل ۲ و حداکثر فقط ۶ درصد است. مصرف هر شهروند مشهدی ۱۲۰ لیتر آب در روز است که رتبه نخست کمترین مصرف اب در میزان مصرف در کشور است.
یک لوله انتقال آب فرسوده
اگر در بزرگراه امام علی رانده باشید یا گذرتان در بلوار برونسی افتاده باشد، کامیون تانکرهایی را می بینید که در حال پر کردن تانکر در جهت آبیاری فضای سبز هستند،حجم این تانکرها بطور متوسط ۱۵ هزار لیتر است.هر روز نیروهای زحمتکش شهرداری در حال آبیاری فضای سبز پارک ها هستند و بارها سر ریز آب به داخل خیابان ها را شاهد هستیم.
به گفته مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری مشهد حجم آب مورد نیاز فضای سبز مشهد هر ماه بیش از ۲ میلیون متر مکعب است(۲۴/۵ میلیون مترمکعب در سال) و نکته قابل تاسف این است که یک‌ششم این مقدار از آب آشامیدنی تامین!و بقیه از چاه ها و تصفیه خانه ها تامین می گردد.
با یک حساب ماهانه ۲ میلیارد لیتر آب صرف آبیاری فضای سبز مشهد می شود که با کاشت گیاهان کم آب بر و توسعه تصفیه خانه های فاضلاب می توانستند این مصرف را مدیریت کنند.
عدم خطوط لوله و شبکه فاضلاب:تخلیه فاضلاب در زمین های کشاورزی
حتما تانکرهای حمل فاضلاب را دیده آید و امروزه تعداد این تانکرها در کلان شهرها کمتر شده است اما جالب است بدانیم تقریبا ۵۰ درصد کشور فاقد شبکه فاضلاب است و بعد از پر شدن چاه سپتیک باید تخلیه شوند.
با جمع آوری این فاضلاب ها چیزی در حدود ۳.۸ تا ۴ میلیارد متر مکعب می توانیم منابع آب تجدیدشونده را تحت اختیار قرار دهیم و در کشاورزی برای محصولات غیرخوراکی و صنعت استفاده کنیم. این رقم حدود یک دوم آب شرب کشور است و عدد قابل توجهی است. جمعیت شهری و کشوری ما در شبکه فاضلاب کشور پوشش کامل داده نشده است و هدررفت بسیار زیادی از آب در این قسمت رخ می‌دهد و در شهرهای کوچک این موضوع نمود بیشتری دارد.
لوله های فرسوده:طبق آمار رسمی، ۲۵ درصد آب تصفیه شده کشور بر اثر فرسودگی شبکه توزیع و خطوط لوله به هدر می رود به عبارتی یک چهارم آب تصفیه شده کشور در لوله های فرسوده پلی اتیلنی یا پلاستیکی و فلزی که دهها سال زیر زمین هستند به هدر می رود.
واقعیت این است که برای شرکت های وزارت نیرو، صرفه در این است که آب منابع جدیدی تعریف شود تا اینکه بخواهند در زمینه مدیریت شبکه های توزیع و مرمت فرسودگی و ناکارآمدی آنها سرمایه‌گذاری کنند. جالب اینجاست که این رقم سرمایه گذاری را وزیر نیرو شخصا تعیین میکند و این روش برای آنها به صرفه تر است.
شرکت آب و فاضلاب کشور گزارشی ارائه داده که در سال ۹۹ بیش از یک میلیارد و ۱۳۱ میلیون مترمکعب از هشت میلیارد و ۳۷۹ میلیون مترمکعب آب شرب تصفیه‌شده در قالب هدررفت ظاهر شده است.
صنایع آمارهای وزارت نیرو در سال ۹۹ نشان می دهد برای تولید هر تن فولاد حدود «۲۳۰هزار لیتر» آب مصرف می‌شود. وضعیت پتروشیمی ها نیز به همین شکل است و میزان قابل ملاحظه ای آب مصرف می کنند.
