سرعت قطار در ایران نسبت به استاندارد جهانی در وضعیت خوبی قرار ندارد. در حال حاضر سرعت اکثر قطارهای ایران در حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلومتر است.البته اخیرا گفته می شود که قطار غدیر می تواند با سرعتی در حدود ۱۳۰ الی ۱۴۰ کیلومتر نیز حرکت کند.
در حال حاضر تنها قطار سریع السیر کشور قطار پردیس است. این قطار یک قطار اتوبوسی (سالنی) ۴ ستاره با سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت است، اما در برخی موارد این سرعت به حدود ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت نیز می رسد.
قطار پردیس این امکان را دارد که در زمانی ۸ ساعته مسیر قطار تهران مشهد را که طولی ۹۰۰ کیلومتری دارد طی کند. البته علت اینکه قطار پردیس با چنین سرعتی زودتر به مقصد نمی رسد توقف هایی است که باید در مسیر داشته باشد، اما در مجموع این قطار قادر است ۴ ساعت زودتر از قطارهای معمولی مسیر تهران مشهد را طی کند.
در حال حاضر قطار پردیس در مسیرهای تهران – مشهد، تهران – قم، تهران – میانه، تهران – یزد، تهران – زنجان و مسیرهای بالعکس این مسیرها فعال است.
پردیس یک قطار خودکششی است که به کارگیری همین سیستم نیز در ساختار آن موجب شده است تا قطار پردیس سریع تر از سایر قطارهای موجود در ایران حرکت کرده و مسافران خود را به مقصد برساند. سیستم خودکششی سیستمی است که در آن، قطار تنها توسط یک لوکوموتیو و موتور متحرک در جلوی قطار کشیده نمی شود بلکه هر واگن آن، موتور محرک جداگانه ای دارد که آن واگن از قطار را به حرکت در می آورد.
علت عدم پیشرفت در سیستم حمل و نقل ریلی کشور
بهینه سازی مسیر ریلی از مهمترین ساختارها لازم جهت تحول در قطارهای پیشرفته است که تحریم ها مانع از دست یابی به این موضوع میشود.
تهیه قطارهای سریع السیر و ایجاد زیر ساخت های لازم نیازمند دانش و هزینه بسیار بالایی است. فعالیت های تحقیقاتی در زمینه توسعه قطارهای سریع السیر نیز انجام نمی شود.در بسیاری از مسیرهای ریلی کشور به دلیل نبود صرفه اقتصادی هیچگونه سرمایه گذاری در این زمینه توسط نهادهای دولتی و غیر دولتی صورت نمی گیرد.
